Η Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις στην ανακύκλωση

Τελευταία ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης των "15" και σε ακόμη χειρότερη θέση από χώρες που μπήκαν αργότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση των "27", όπως η Τσεχία, είναι η Ελλάδα στον τομέα της ανακύκλωσης καθώς το ποσοστό των απορριμμάτων που ανακυκλώνει "αγγίζει" μόλις το 18% με 20% επί των παραγόμενων σκουπιδιών, τη στιγμή που ο γενικότερος στόχος για την ανακύκλωση αστικών στερεών αποβλήτων είναι 50% έως το 2020.

Ειδικότερα, σε δεκάδες δήμους της χώρας δεν λειτουργεί ακόμη και σήμερα κάποιο οργανωμένο και εγκεκριμένο πρόγραμμα ανακύκλωσης. Το επικρατέστερο σύστημα είναι εκείνο των μπλε κάδων της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) για τα υλικά συσκευασιών, από το οποίο απουσιάζουν 84 δήμοι σε σύνολο 325 και συμμετέχουν 241.

Επίσης, εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της ΕΕΑΑ, δεν διαθέτουν μπλε κάδους μεγάλες πόλεις, όπως η Δράμα, η Τρίπολη, η Καβάλα και η Ξάνθη ενώ απουσιάζουν από το σύστημα ακόμη και ολόκληροι νομοί (περιφερειακές ενότητες), όπως εκείνοι της Αρκαδίας, της Δράμας, της Καβάλας, της Ξάνθης και της Χίου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η Ρόδος, ένας σημαντικός τουριστικός προορισμός, που παράγει ετησίως 120.000 τόνους απορρίμματα το χρόνο και διαθέτει μόνο κάποια σημεία συγκέντρωσης συσκευασιών που λειτουργούν από εθελοντές.

Οι λόγοι της κατάστασης αυτής αναζητούνται ανάμεσα στον βαθμό ευαισθητοποίησης των πολιτών, την έλλειψη συστηματικότητας και οργάνωσης εκ μέρους των Δήμων και της Πολιτείας, τη μη επέκταση των όποιων προγραμμάτων εφαρμόστηκαν αλλά και τις επιλογές που προβάλλουν ισχυρά οικονομικά κέντρα.

Οι μπλε κάδοι και οι εναλλακτικές προτάσεις "Το πρόγραμμα των πολλαπλών ρευμάτων ανακύκλωσης, δηλαδή των πολλών κάδων - ενός για κάθε υλικό - κυρίως λόγω διαχείρισης, δεν είχε καλά αποτελέσματα σε πιλοτικά προγράμματα, όπου δοκιμάστηκε" δηλώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η πρόεδρος του Δ.Σ. του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) - που υπάγεται στον έλεγχο του ΥΠΕΚΑ - Κάτια Λαζαρίδη.

Τονίζει δε ότι στις προτεραιότητες του ΕΟΑΝ δεν είναι ο επανασχεδιασμός του συστήματος (με την ανακύκλωση συσκευασιών στους μπλε κάδους και τα εναλλακτικά συστήματα διαχείρισης) καθώς η απόδοσή του θεωρείται ικανοποιητική. Αντίθετα, επιδιώκεται η πύκνωση του δικτύου του, τόσο με τη συμμετοχή περισσοτέρων Δήμων όσο και με την τοποθέτηση περισσοτέρων κάδων.

Ωστόσο, σε κάποιες περιοχές της χώρας λειτουργούν συστήματα που συγκεντρώνουν ξεχωριστά γυαλί, πλαστικό, λευκοσίδηρο και χαρτί. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Δήμου Βύρωνα στην Αττική που αποφάσισε πριν από πέντε χρόνια να δημιουργήσει μόνος του δίκτυο συλλογής των παραπάνω υλικών προκειμένου να τα οδηγεί στη συνέχεια στους φορείς που τα ανακυκλώνουν. Στο ίδιο μήκος κύματος, χωριστοί κάδοι για τα υλικά αυτά υπάρχουν και σε πολλά νησιά.

Από την άλλη πλευρά, εφικτό θεωρεί το στόχο των μηδενικών αποβλήτων (zero waste) ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πρασίνων Νίκος Χρυσόγελος, τονίζοντας στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ότι δεν αρκεί μόνο ο μπλε κάδος. Αντιπροτείνει, μάλιστα, μια εναλλακτική μείωσης απορριμμάτων με πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση με διαλογή στην πηγή και κομποστοποίηση. Κάτι τέτοιο εκτιμά ότι μπορεί να αυξήσει την ανακύκλωση στο 80% με 90% και να μειώσει συνολικά το κόστος διαχείρισης των απορριμμάτων. Ιδιαίτερη βαρύτητα, σε κάθε περίπτωση, δίνει στη συλλογή, κυρίως του χαρτιού, την επέκταση των προγραμμάτων ανακύκλωσης σε όλη τη χώρα και την υποχρέωση των επιχειρήσεων να συμμετέχουν σε αυτά.

"Τέτοιου είδους παραδείγματα έχουν εφαρμοστεί με επιτυχία στον ευρωπαϊκό νότο και σε χώρες όπως η Ιταλία" αναφέρει και σχολιάζει ότι η πραγματική διαλογή στην πηγή, στα σπίτια των καταναλωτών, θα μπορούσε να λύσει ακόμη και το θέμα της ταφής καθώς σε αυτήν θα οδηγούνταν εξαιρετικά μικρές ποσότητες υπολειμμάτων σκουπιδιών.

Η παρούσα κατάσταση και τα οικονομικά δεδομένα Σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες ανακύκλωσης που υπάρχουν στην Ελλάδα, εκτός από τα υλικά συσκευασίας (χαρτί, πλαστικό, αλουμίνιο και γυαλί), ο καταναλωτής που επιθυμεί να ανακυκλώνει θα πρέπει να αναζητά σημεία συγκέντρωσης άλλων υλικών από εγκεκριμένα εναλλακτικά συστήματα (για τη συλλογή ορυκτέλαιων, λιπαντικών, ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, μπαταριών, λαμπτήρων, ελαστικών, παλαιών αυτοκινήτων, οικοδομικών υλικών και κλαδιών δέντρων).

Αντίστοιχα δίκτυα, τα οποία δεν οφείλουν να έχουν έγκριση από τον ΕΟΑΝ, λειτουργούν στο πλαίσιο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας για τη συγκέντρωση τηγανέλαιων, μετάλλων, μελανοταινιών και δοχείων μελανιού για εκτυπωτές, φαρμάκων, ρούχων ή παπουτσιών, καθώς τέτοιες πρωτοβουλίες αποδίδουν κέρδος στις αντίστοιχες εταιρείες ή αναπτύσσονται στο πλαίσιο εθελοντικών πρωτοβουλιών κοινωνικής στήριξης.

Εκτός δυνατοτήτων ανακύκλωσης βρίσκονται αυτή τη στιγμή τα φθαρμένα ρούχα που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν μέσω κοινωνικών δικτύων για επαναχρησιμοποίηση, τα αλουμινόχαρτα, οι τηλεκάρτες, τα CD και DVD, τα παλιά έπιπλα και οι συσκευασίες που περιέχουν τοξικά υλικά (εντομοκτόνα, αντιψυκτικά κ.α.).

"Όπου μια διαδικασία δεν είναι επικερδής έρχεται η εναλλακτική διαχείριση, μέσω των συστημάτων που εγκρίνει, και η έννοια της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, ο οποίος υποχρεώνεται να πληρώνει μια εισφορά ώστε να αναλαμβάνει το κόστος της ανακύκλωσης της συσκευασίας ή του προϊόντος που πουλά" σχολιάζει η κ. Λαζαρίδη και τονίζει ότι είναι μεγάλο το κόστος για την ανάπτυξη ενός συστήματος συγκέντρωσης και διαχείρισης για τα περισσότερα ρεύματα υλικών.

Σε ευρύτερο επίπεδο, εκτιμά ότι η επικείμενη αύξηση του κόστους διαχείρισης των απορριμμάτων μέσω της επιβολής νέου ειδικού τέλους ταφής για τα μη επεξεργασμένα απόβλητα που οδηγούνται σε ΧΥΤΑ από τις αρχές του 2014, θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες και να καταστήσει συμφέρουσα την ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων που σήμερα θα κόστιζαν πολύ περισσότερο από ό,τι η μεταφορά σκουπιδιών στους ΧΥΤΑ.

Την οικονομική πλευρά του ζητήματος θέτει και ο κ. Χρυσόγελος, από τη δική του οπτική γωνία, επισημαίνοντας: "υπάρχει μια επιμονή σε κάποια προγράμματα διαχείρισης απορριμμάτων και ανακύκλωσης, τα οποία είναι αποτέλεσμα επιρροής πολιτικών αποφάσεων από ισχυρά οικονομικά κέντρα. Στόχος είναι η παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων σκουπιδιών και η σύνδεση της διαχείρισής τους με τεχνικές βιοξήρανσης που οδηγούν τελικά σε καύση”. Έτσι, όπως τονίζει, δεν προωθείται πολλές φορές η διαλογή στην πηγή γιατί ανταγωνίζεται τα παραπάνω προγράμματα που, μάλιστα, όταν εφαρμόζονται, θέτουν ρήτρες και πρόστιμα στους δημότες σε περίπτωση που τα σκουπίδια που παράγουν είναι λιγότερα από ό,τι προέβλεπαν οι αρχικές συμφωνίες.

Ο ρόλος του πολίτη Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότεροι συμφωνούν ότι ο πολίτης ανταποκρίνεται σε οργανωμένες προσπάθειες ευαισθητοποίησης του κοινού για την ανακύκλωση. "Θεωρώ ότι υπάρχει μια αρκετά μεγάλη, κρίσιμη μερίδα πολιτών που είναι ευαισθητοποιημένη ώστε να μπορεί να υλοποιήσει τα προγράμματα. Ο πολίτης τις περισσότερες φορές είναι μπροστά από την Τοπική Αυτοδιοίκηση” σχολιάζει η κ. Λαζαρίδη.

Από την πλευρά του, ο κ. Χρυσόγελος τονίζει ότι πράγματι ο κόσμος ανταποκρίθηκε στις προσπάθειες οργάνωσης προσπαθειών ανακύκλωσης από το 1980 και μετά. Εκείνο που "έφταιγε", κατά τη γνώμη του, ως τώρα ήταν η μη επέκταση των προγραμμάτων και των ρευμάτων ανακύκλωσης, η επιρροή αποφάσεων από ισχυρά οικονομικά κέντρα και η έλλειψη συστηματικότητας και καλής οργάνωσης.

Οι επικρατέστερες προτάσεις Οι περισσότερες προτάσεις που διατυπώνονται, σήμερα έρχονται, να λειτουργήσουν προσθετικά στο ήδη διαμορφωμένο τοπίο με τους μπλε κάδους.

Κυρίαρχη είναι η θέση της κομποστοποίησης, για την οποία και η κ. Λαζαρίδη, με την πανεπιστημιακή της ιδιότητα, υποστηρίζει ότι "θα ήταν εφικτό στην Ελλάδα ένα σύστημα με τρεις κάδους, τους δύο υπάρχοντες για συσκευασίες και σκουπίδια και ενός ακόμη για τα βιοαποικοδομήσιμα απορρίμματα".

Ένα σύστημα κέντρων διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών, β' τύπου, ώστε να συγκεντρώνονται εκεί περισσότερες συσκευασίες από τα σκουπίδια, αφού πρώτα απομακρύνονται από αυτά τα οργανικά απόβλητα, προτείνει από την πλευρά του ο ομότιμος καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής Θ. Λέκκας.

"Πράσινα σημεία" σε κάθε πόλη, όπου οι πολίτες θα μεταφέρουν υλικά που θέλουν να ανακυκλώσουν, αλλά δεν γνωρίζουν πώς να τα διαχειριστούν, προτείνει ο Φίλιππος Κιρκίτσος, πρόεδρος της ΜΚΟ "Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης".

Στο μεταξύ, πιλοτικό πρόγραμμα για τη συγκέντρωση άδειων φιαλών φυτοφαρμάκων σε διάσπαρτα σημεία στην ύπαιθρο και συγκεκριμένα σε αγροτικές περιοχές επεξεργάζεται ο ΕΟΑΝ, σε συνεργασία με την ΕΕΑΑ. Σύμφωνα με την κ. Λαζαρίδη, το θέμα βρίσκεται στο στάδιο του σχεδιασμού.

ΧΡΗΣΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ Yλικά συσκευασίας στους μπλε κάδους Υλικά συσκευασίας, όπως είναι γνωστό, συλλέγονται στους μπλε κάδους της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης και στο πλαίσιο άλλων διαδικασιών συλλογής ειδικών κατηγοριών απορριμμάτων.

Πιο συγκεκριμένα, στο πλαίσιο αυτό ανακυκλώνουμε: -χάρτινες συσκευασίες (χαρτοκιβώτια από ηλεκτρικές συσκευές, τρόφιμα και είδη καθαρισμού, χαρτοσακούλες, συσκευασίες τύπου τετραπάκ, εφημερίδες, βιβλία, περιοδικά, φακέλους), - πλαστικές συσκευασίες (για παράδειγμα από μπουκάλια νερού, αναψυκτικά, τρόφιμα, απορρυπαντικά, είδη καθαρισμού, πλαστικές θήκες, πλαστικές σακούλες και σακουλάκια), - συσκευασίες από αλουμίνιο (κουτάκια από αναψυκτικά, μπύρες, αλουμινένια μπολ μιας χρήσης), - λευκοσίδηρο (συσκευασίες από γάλα εβαπορέ, κονσέρβες, ζωοτροφές, τοματοπολτό, μεταλλικά ταψάκια), - γυαλί (συσκευασίες από νερά, γάλατα, χυμούς, αναψυκτικά, αλκοολούχα ποτά, αρώματα, χυμούς, φάρμακα, βαζάκια τροφίμων).

Δεν θα πρέπει να καταλήγουν στους μπλε κάδους Δεν θα πρέπει να καταλήγουν στους μπλε κάδους υλικά, όπως χρησιμοποιημένες χαρτοπετσέτες, χαρτομάντηλα, χαρτί υγείας, μικρά χαρτάκια, εισιτήρια, σκισμένες σελίδες, βρεγμένα ή λαδωμένα χαρτιά, βιοδιασπώμενες σακούλες, καλαμάκια, πλαστικά μαχαιροπήρουνα, πλαστικά έπιπλα, αφρολέξ, φελιζολ, CD και DVD, τηλεκάρτες και συσκευασίες που περιείχαν τοξικά υλικά (όπως ορυκτέλαια, αντιψυκτικά και εντομοκτόνα), αλουμινόχαρτα, σπασμένα γυαλιά ή μπουκάλια, κεραμικά και υλικά από πηλό, κοινοί λαμπτήρες πυρακτώσεως και αλογόνου, χρησιμοποιημένα ιατρικά και φαρμακευτικά υλικά (σύριγγες, νυστέρια, οροί, θερμόμετρα υδραργύρου).

Υπολείμματα τροφών για κομποστοποίηση Στον κάδο κομποστοποίησης, που μπορεί ο καθένας να τοποθετήσει στην αυλή ή το μπαλκόνι του, μπορούν να εναποτίθενται οργανικά υπολείμματα, όπως το κουρεμένο γρασίδι, φύλλα, χόρτα, υπολείμματα λαχανικών και φρούτων, χαρτί κουζίνας, υπολείμματα καφέ, φακελάκια τσαγιού, θρυμματισμένα τσόφλια αυγών, πριονίδι, άχυρο, στάχτη μη επεξεργασμένου ξύλου (σε μικρές ποσότητες) κ.ά.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις οδηγίες του Γραφείου Στήριξης Οικιακής Κομποστοποίησης της Διεύθυνσης Πρασίνου του Δήμου Βόλου, δεν θα πρέπει να απορρίπτονται σε αυτούς υλικά, όπως λίπη, λάδια, υπολείμματα μαγειρεμένων φαγητών, κόκαλα, κρέας, ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα, στελέχη άρρωστων φυτών, περιττώματα ζώων.

Αδειοδοτημένα από τον ΕΟΑΝ συστήματα 1. Ορυκτέλαια – λιπαντικά Ανακυκλώνονται και παράγουν νέο ορυκτέλαιο. Συγκεντρώνονται σε συνεργεία αυτοκινήτων που συνεργάζονται με αδειοδοτημένους φορείς παραλαβής ορυκτελαίων.

2. Μπαταρίες Μπαταρίες μικροσυσκευών συλλέγονται στους κάδους του ΑΦΗΣ (Συλλογικού Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης Φορητών Ηλεκτρικών Στηλών και Συσσωρευτών).

Οι μπαταρίες αυτοκινήτων – συσσωρευτές και καταλύτες θα πρέπει να δίνονται σε συνεργεία αυτοκινήτων που διαθέτουν κάδους συλλογής τέτοιων αντικειμένων και συνεργάζονται με εταιρείες διαχείρισης στερεών αποβλήτων (Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσσωρευτών), με στόχο την ανάκτηση ευγενών μετάλλων.

3. Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές Θα πρέπει να μεταφέρονται σε ένα από τα σημεία όπου υπάρχουν κάδοι της εταιρείας "Ανακύκλωση Συσκευών" (www. electrocycle.gr). Μπορούν να ανακυκλωθούν μεγάλες και μικρές οικιακές συσκευές, εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (ηλεκτρονικοί υπολογιστές, εκτυπωτές, αριθμομηχανές, κινητά τηλέφωνα), καταναλωτικά είδη (ηλεκτρονικά μουσικά όργανα), ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά εργαλεία, ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά παιχνίδια (κονσόλες, βιντεοπαιχνίδια, αθλητικός εξοπλισμός με ηλεκτρονικά στοιχεία) και  ιατροτεχνολογικά προϊόντα (συσκευές για την ανίχνευση, την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση ασθενειών).

Επίσης, η νομοθεσία υποχρεώνει μεγάλες αλυσίδες πώλησης ηλεκτρικών συσκευών να παραλαμβάνουν την παλιά σας ηλεκτρική συσκευή εφόσον αγοράσετε μια καινούρια.

Ισχύει, πάντως η αντιστοιχία ένα προς ένα, δηλαδή παράδοση μίας παλιάς συσκευής για την αγορά μιας νέας.

4. Λαμπτήρες Μπορούν να μεταφέρονται σε εταιρείες όπως η Φωτοκύκλωση Α.Ε. που ανακυκλώνουν φωτιστικά είδη (μονόφωτα, πολύφωτα, φωτιστικά γραφείου, λαμπτήρες φθορισμού και εξοικονόμησης).

5. Ελαστικά Τα ελαστικά των αυτοκινήτων μπορούν να παραδίδονται σε καταστήματα ελαστικών με στόχο στη συνέχεια να αναγομωθούν και να επαναχρησιμοποιηθούν από το Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης Μεταχειρισμένων Ελαστικών είτε για την κατασκευή νέων ελαστικών, είτε για τη δημιουργία άλλων υλικών κατασκευής δρόμων, αεροδρομίων κ.λπ.

6. Παλιά αυτοκίνητα Μονάδες ανακύκλωσης αυτοκινήτων της εταιρείας “Εναλλακτική Διαχείριση Οχημάτων Ελλάδος” (ΕΔΟΕ) λειτουργούν σε διάφορα σημεία της χώρας. Εκεί απομονώνονται τα τοξικά υγρά ενώ ορισμένα μέρη των αυτοκινήτων χρησιμοποιούνται ως ανταλλακτικά και τα υπόλοιπα ανακυκλώνονται.

7. Οικοδομικά υλικά Θα πρέπει να καταλήγουν στους Δήμους, οι οποίοι έχουν την ευθύνη για τη διαχείριση των αδρανών αποβλήτων, μέσω Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης.

Παράλληλα, είναι επιφορτισμένοι και με την αρμοδιότητα του θρυμματισμού και της κομποστοποίησης κλαδεμάτων και φύλλων που μπορούν επίσης να μετατραπούν σε πέλλετ. Στρώματα και παλιά έπιπλα παραλαμβάνονται επίσης από τις υπηρεσίες καθαριότητας των δήμων.

Μη αδειοδοτημένα – ιδιωτικά συστήματα 1. Τηγανέλαια Χρησιμοποιούνται είτε για παραγωγή βιοκαυσίμων είτε για προϊόν σαπουνοποιίας και βιολιπαντικών από ιδιωτικά συστήματα, σούπερ μάρκετ, εταιρείες παραγωγής βιοκαυσίμων ακόμη και από δήμους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Δήμου Νεάπολης – Συκεών που παρουσιάζει θεαματική αύξηση στη συλλογή των τηγανόλαδων μέσω των σχολείων και της ευαισθητοποίησης μαθητών και γονέων.

2. Μελάνια εκτυπωτών Θα πρέπει να παραδίδονται σε εταιρείες ανακύκλωσης που προχωρούν σε ανακατασκευή και επαναχρησιμοποίηση των άδειων κεφαλών και δοχείων για εκτυπωτές, φωτοτυπικά μηχανήματα και συσκευές τηλεομοιοτυπίας(fax).

3. Φάρμακα Φάρμακα που δεν έχουν λήξει μπορούν να προσφέρονται σε κοινωνικά ιατρεία, κοινωνικά φαρμακεία και οργανώσεις. Τη διανομή τους αναλαμβάνουν τα ίδια τα φαρμακεία, τα οποία επίσης διαθέτουν κάδους ανακύκλωσης για τα ληγμένα φάρμακα, αφού τα απομονώσουμε από τις χάρτινες ή πλαστικές εξωτερικές συσκευασίες τους που μπορούν να εναποτεθούν στους μπλε κάδους για υλικά συσκευασιών.

4. Ρούχα ή παπούτσια Ιδιωτικές εταιρείες όπως η Greencollect (www. greencollect.gr) συλλέγουν ρούχα, παπούτσια, υφάσματα, κουρτίνες και τα χρησιμοποιούν για την παρασκευή υλικών καθαρισμού, στουπιών, μονωτικών και άλλων υλικών.

5. Μέταλλα Εταιρείες ανακύκλωσης μετάλλων λειτουργούν τον τελευταίο καιρό πολλές λόγω υψηλών κερδών από την ανάκτησή τους. Εκεί, μπορούν οι καταναλωτές να μεταφέρουν υδραυλικά υλικά, προφίλ κουφωμάτων, σκεύη και άλλα μεταλλικά αντικείμενα.

Επαναχρησιμοποίηση Συσκευές που λειτουργούν, ρούχα και παπούτσια που βρίσκονται σε καλή κατάσταση, έπιπλα, ιατρικός εξοπλισμός, παιχνίδια, βιβλία, οικιακά είδη και άλλα αντικείμενα μπορούν να φανούν πολύ χρήσιμα σε συνανθρώπους μας. Γι' αυτό προτείνεται η προσφορά τους σε κοινωνικούς φορείς ή δίκτυα ανταλλαγών.

Συμβουλές προς τους καταναλωτές: -να πλένουν τις συσκευασίες ώστε να μην καταλήγουν βρώμικες στην ανακύκλωσης, -να βγάζουν τα πλαστικά ή μεταλλικά καπάκια από γυάλινες ή πλαστικές συσκευασίες, -να μην ρίχνουν τις συσκευασίες στους μπλε κάδους σε κλειστές σακούλες, -να τσακίζουν τα χαρτόκουτα και να συμπιέζουν τις συσκευασίες ώστε να καταλαμβάνουν μικρότερο όγκο, -όταν ξεβιδώνουν λαμπτήρες οικονομίας να τους κρατούν από την πλαστική τους βάση και όχι από το γυάλινο κάλυμμα ώστε να μην διαφύγει ο υδράργυρος που περιέχουν.

(ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Η Οδηγία για τις ΑΠΕ στο στόχαστρο του Συμβουλίου Περιβάλλοντος

   H πρόταση αναθεώρησης της Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Οδηγίας για την ποιότητα καυσίμων, ήταν μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν την Πέμπτη 21 Μαρτίου στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο διεξήχθη στις Βρυξέλλες, υπό την Προεδρία της Ιρλανδίας. Τη χώρα μας εκπρόσωπησε ο Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Ευάγγελος Λιβιεράτος.

   Σχετικά με την αναθεώρηση των Οδηγιών για τις ΑΠΕ και την ποιότητα καυσίμων βάσει της οποίας προωθείται η μετάβαση σε χρήση βιοκαυσίμων β΄και γ΄γενιάς, ο κ. Λιβιεράτος, εξέφρασε προβληματισμό για τις επιπτώσεις στις υφιστάμενες επενδύσεις και για τη δυσκολία επίτευξης των στόχων, που αναφέρονται στις δύο οδηγίες. Επιπλέον, επεσήμανε ότι η προώθηση και διείσδυση στην αγορά των βιοκαυσίμων β΄και γ΄ γενιάς θα δημιουργήσει προβλήματα καθώς πολλά από αυτά είτε  βρίσκονται σε ερευνητικό ακόμη στάδιο είτε η παραγωγή τους δεν θα μπορεί να καλύψει τις αναγκαίες ποσότητες για την αντικατάσταση των βιοκαυσίμων α΄ γενιάς.

   Στο Συμβούλιο συζητήθηκε και η πρόταση αναθεώρησης της Οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων έργων και δραστηριοτήτων. Αναφορικά με την Οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η πλειοψηφία των Κρατών Μελών ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο εφαρμογής της Οδηγίας.
  
  Ο κ. Λιβιεράτος επεσήμανε ότι θα πρέπει να διασφαλιστούν η μείωση της γραφειοκρατίας, η απλοποίηση και επίσπευση των διαδικασιών, η αποφυγή δημιουργίας ενός ακόμα κλειστού επαγγέλματος, η ευθυγράμμιση με το σύνολο του σχετικού Ευρωπαϊκού Δικαίου, η κατοχύρωσητης περιβαλλοντικής αδειοδότησης ως προαπαιτούμενο για την κατασκευή οποιουδήποτε έργου και η περαιτέρω ενδυνάμωση της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης.
  
  Ειδικότερα για το θέμα της προτεινόμενης υποχρεωτικής προμελέτης, η οποία ήταν υποχρεωτική μέχρι πρόσφατα στην Ελλάδα, ο Υπουργός ΠΕΚΑ τόνισε ότι με βάση τη σχετική εικοσαετή εμπειρία θεωρούμε το μέτρο εξαιρετικά γραφειοκρατικό χωρίς κάποια ουσιαστική προστιθέμενη αξία στην προστασία του περιβάλλοντος και επομένως αντίθετο με την κεντρική πολιτική επιλογή της απλοποίησης των διαδικασιών και της διευκόλυνσης των επενδύσεων.

  Στο περιθώριο του Συμβουλίου, ο Υπουργός ΠΕΚΑ, Ευ. Λιβιεράτος, συζήτησε με τον Βούλγαρο ομόλογό του ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος στους τομείς περιβάλλοντος και ενέργειας. Συμφωνήθηκε τα θέματα αυτά να συζητηθούν περαιτέρω σε προσεχή επίσκεψη του Βούλγαρου Υπουργού κ. Ποπόβ στην Αθήνα.

  Τέλος, διεξήχθη διμερής συνάντηση με τον Ιρλανδό Υπουργό Περιβάλλοντος κ. Hogan αναφορικά με το σχέδιο Κανονισμού ανακύκλωσης των πλοίων, όπου επισημάνθηκαν τα σημεία τα οποία η Ελλάδα θεωρεί απαραίτητα προκειμένου να διασφαλιστεί η δυνατότητα πρακτικής εφαρμογής του Κανονισμού.

Την Πέμπτη το 1ο Ετήσιο Συνέδριο για τα Βιοκαύσιμα

Ο Σ.ΒΙ.Β.Ε. (Σύνδεσμος Βιοκαυσίμων και Βιομάζας Ελλάδας)οργανώνειτην Πέμπτη 21 Μαρτίου 2013 στην Αθήνα,το 1^ο Ετήσιο Συνέδριο με τον τίτλο «Βιοκαύσιμα: Με το Βλέμμα Στραμμένο στο 2020» υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, το 1^οσυνέδριο σειράς ετήσιων συνεδρίων του συνδέσμου με τίτλο «ΣΒΙΒΕ Conferences» και στόχο να αποτελούν κομβικό σημείο συνάντησης και ανταλλαγής απόψεων όλων των εταίρων -θεσμικών, οικονομικών, παραγωγικών, τεχνολογικών και κοινωνικών.

Ο κλάδος των βιοκαυσίμων έχει πλέον αναγνωρισθεί ότι θα έχει  ολοένα σημαντικότερο ρόλο στην οικονομία και το περιβάλλον της χώρας.Μέσα από το 1ο Συνέδριο επιχειρείται, για πρώτη φορά στην Ελλάδα,η αποτύπωση του πλαισίου της λειτουργίας του κλάδου στην Ελλάδα με στόχο την υγιή ανάπτυξη του κλάδου με εξωστρέφεια και με εστίαση στην καινοτομία.Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου θα παρουσιαστούν οι τάσεις και προοπτικές στην Ευρώπη και παγκοσμίως και θα συζητηθούν πολιτικές ανάπτυξης.

ΟΥπουργός Aνάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων κος. Κωστής Χατζηδάκης σηματοδοτώντας τη σημασία που δίνει η κυβέρνηση στην ανάπτυξη του κλάδου θα  πραγματοποιήσει την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου ενώ κεντρικοί ομιλητές του Συνεδρίου θα είναι ο Αναπληρωτής  Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κος. Μάξιμος Χαρακόπουλος, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής κος. Ασημάκης Παπαγεωργίου και ο PrincipalAdministrator της Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενέργεια, Δρ. Κυριάκος Μανιάτης. Επίσημη προσκεκλημένη θα είναι η κα. Dominique Dejonckheere, Senior Policy Advisor CopaCogeca.

Το Συνέδριο αναμένεται να παρακολουθήσουν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ενέργειας, υπουργείων, ερευνητικών οργανισμών, επιχειρηματίες καθώς και ένας μεγάλος αριθμός στελεχών επιχειρήσεων που προέρχονται από διάφορους τομείς του κλάδου.

Μερικά δεδομένα και αριθμοί και ερωτήματα που θα συζητηθούν στο 1^ο Συνέδριο

• 1,6% της παγκόσμιας παραγωγής λαδιού πηγαίνει για τη παραγωγή βιοκαυσίμου
• Στην Ελλάδα έχουμε 6 εκ. αειφόρα ακαλλιέργητα στρέμματα
• 1 λίτρο χρησιμοποιημένου λαδιού μολύνει 1.000.000 λίτρα θαλασσινού νερού. Τα μαγειρικά ελαία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή βιοκαυσίμου
• Πόσες νέες θέσεις εργασίας θα μπορούσε να στηρίξει η βιομηχανία βιοκαυσίμων στην Ελλάδα;
• Τι κέρδος θα είχε η Ελλάδα αν παραγόταν όλο το βιοντίζελ από Ελληνικές πρώτες ύλες;
• Η παραγωγή εγχώριων βιοκαυσίμων θα έχει επίπτωση στη μείωση του ελλείμματος εμπορικού ισοζυγίου
• Τι επίπτωση θα είχε στην εισαγωγή ζωοτροφών;
• Επηρεάζονται οι τιμές των αγροτικών προϊόντων λόγω της αυξημένης αγροτικής παραγωγής για βιοκάυσιμα;
• Φταίνε τα βιοκαύσιμα για την άνοδο των τιμών των δημητριακών και των ελαιούχων σπόρων;
• Αν η Κίνα αυξήσει την κατανάλωση κρέατος κατά 1% τι θα συμβεί στη ζήτηση ζωοτροφών και κατά συνέπεια στις τιμές;

Για περισσότερες πληροφορίες:  http://www.sbibe.gr/sviveconference/conference.html

«Μαχαίρι» στις ταρίφες των φ/β «δείχνει» η απόφαση της ΡΑΕ

Σε δραματική μείωση των εγγυημένων τιμών για τα καινούργια φωτοβολταϊκά (όποτε ξεπαγώσει η διαδικασία νέων αδειοδοτήσεων) φαίνεται ότι οδηγεί, όπως άλλωστε αναμενόταν, η γνωμοδότηση που εξέδωσε η ΡΑΕ την Τρίτη και η οποία βρίσκεται πλέον στο ΥΠΕΚΑ.

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, η ηγεσία του υπουργείου, η οποία άλλωστε ζήτησε από τη ΡΑΕ να μελετήσει το θέμα και να εκδώσει γνωμοδότηση,  θα υπογράψει σύντομα Υπουργική Απόφαση με την οποία θα καθορίζει τις νέες ταρίφες. Είναι άγνωστο βεβαίως εάν και σε ποιο βαθμό ο κ. Παπαγεωργίου θα αποδεχθεί τις προτάσεις της ΡΑΕ ή θα αποφασίσει διαφορετικά, όπως έχει δικαιοδοσία (πέρυσι για παράδειγμα το ΥΠΕΚΑ ήταν «αυστηρότερο» σε σχέση με τις τότε προτάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής). Υπενθυμίζεται ότι αυτό που έκανε η ΡΑΕ ήταν να αναμορφώσει τους πίνακες με τα κοστολογικά στοιχεία εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και τις εκτιμώμενες αποδόσεις επενδεδυμένου κεφαλαίου, με βάση τα νέα δεδομένα που ισχύουν στη χώρα μας. Επίσης πρότεινε το εύλογο, κατά τη γνώμη της, IRR, δηλαδή την εύλογη απόδοση της επένδυσης που πρέπει να εξασφαλίζουν οι νέες ταρίφες.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες η γνωμοδότηση της ΡΑΕ, που προτείνει εύλογη απόδοση κεφαλαίων μετά φόρων, 10 – 12% για τα φωτοβολταϊκά πάρκα, οδηγεί σε ταρίφες περί τα 10 με 11 λεπτά την κιλοβατώρα για τα μεγάλα πάρκα, γύρω στα 14 με 15 λεπτά για τα πάρκα κάτω από 100 Κιλοβάτ και γύρω στα 17 λεπτά για τις στέγες.

Η ΡΑΕ οδηγήθηκε στις προτάσεις της, λαμβάνοντας υπόψη αφενός μεν τη μείωση του κόστους εξοπλισμού των φωτοβολταϊκών και τη βελτίωση της αποδοτικότητας, αφετέρου δε το αυξανόμενο κόστος χρηματοδότησης και  επισφάλειας των επενδύσεων στη χώρα μας.

Προφανώς έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η διείσδυση των φωτοβολταϊκών αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς, και έχουν ξεπεραστεί ήδη οι εθνικοί στόχοι για το 2014 και βεβαίως την ανάγκη να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του μηχανισμού πληρωμής των παραγωγών ΑΠΕ.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η γνωμοδότηση της ΡΑΕ περιλαμβάνει και ειδική αντιμετώπιση για τα πολύ μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα πάνω από 10 Μεγαβάτ, με το σκεπτικό ότι έχουν οικονομίες κλίμακας και συνεπώς μεγαλύτερες αποδόσεις.

Παραπομπή στο ευρωδικαστήριο για το ΧΥΤΑ Ζακύνθου

Στο ευρωδικαστήριο παραπέμπει την Ελλάδα η Κομισιόν για παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας ως προς το ΧΥΤΑ Ζακύνθου που βρίσκεται εντός των ορίων του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου στο νησί.

Όπως αναφέρεται σχετικά, ο Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) Ζακύνθου στην περιοχή του Καλαμακίου, στη θέση Γρυπαραίικα βρίσκεται εντός των ορίων του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου και η συνεχιζόμενη προβληματική λειτουργία του έχει σημαντικές επιπτώσεις στο βιότοπο της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta για την οποία έχει οριστεί η περιοχή natura 2000. 

Κατά την Επιτροπή, οι ελληνικές αρχές 

- ανέχονται τη συνέχιση λειτουργίας ενός ήδη υπερκορεσμένου ΧΥΤΑ και δεν έχουν λάβει μέτρα για την αύξηση χωρητικότητάς του, 

- δεν έχουν λάβει όλα τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα για την επίλυση ενός σημαντικού αριθμού προβλημάτων που έχουν εντοπιστεί από διάφορες εκθέσεις αυτοψίας, 

- δεν έχουν ακόμη εκπονήσει και εγκρίνει το απαιτούμενο σχέδιο διευθέτησης για το ΧΥΤΑκαι δεν έχουν υποβάλει αίτηση για την ανανέωση της άδειας λειτουργίας αποθήκευσης αποβλήτων όπου να περιλαμβάνεται σχέδιο αξιολόγησης των πιθανών κινδύνων, 

- παρέτειναν, με κοινή υπουργική απόφαση του 2011, τη χρονική διάρκεια των Περιβαλλοντικών Όρων (οι οποίοι αποτελούν τη βάση της άδειας λειτουργίας) χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί η απαιτούμενη από την οδηγία 92/43/ΕΟΚ εκτίμηση των επιπτώσεων.
Υπενθυμίζεται ότι στις 30 Ιανουαρίου του 2002 το Δικαστήριο καταδίκασε την Ελλάδα γιατί δεν είχε θεσπίσει αποτελεσματικό σύστημα προστασίας της χελώνας καρέτα – καρέτα.

Euro2day - Econews.gr - .energypress.

ΕΙΔΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

Οι ενεργειακές καλλιέργειες αναφέρονται σε δύο κύριες κατηγορίες τις γεωργικές και τις δασικές.

Γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες

Οι γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες διακρίνονται περαιτέρω σε ετήσιες ή πολυετείς.

Ετήσιες ενεργειακές καλλιέργειες

Οι κυριότερες ετήσιες ενεργειακές καλλιέργειες είναι ο ηλίανθος (Helianthus annuus L.), το κενάφ (Hibiscus canabbinus L.), το γλυκό και κυτταρινούχο σόργο (Sorghum bicolor L.), η ελαιοκράμβη βρασσική ή αιθιόποια (Brassica napus L., Brassica carinata L.), το σιτάρι (Triticum aestivum L.), το κριθάρι (Hordeum sativum/Vulgare L.), τα ζαχαρότευτλα (Beta vulgaris L.) και ο αραβόσιτος (Zea mays L.)

Κενάφ

Το κενάφ είναι ετήσιο φυτό μικρής ημέρας, με κυτταρίνες υψηλής ποιότητας. Πρόκειται για ένα φυτό το οποίο ευδοκιμεί κυρίως σε τροπικά κλίματα και αμμοπηλώδη εδάφη, αλλά παρουσιάζει καλή προσαρμοστικότητα σε ένα μεγάλο εύρος εδαφών και κλιματολογικών συνθηκών. Τα στελέχη του αποτελούνται απο ένα κεντρικό δακτύλιο με ίνες μικρού μήκους και το φλοιό με ίνες μεγάλου μήκους. Η συγκομιδή του φυτού πραγματοποιείται από το Νοέμβριο μέχρι τον Ιανουάριο, ανάλογα με την τελική χρήση του φυτού. Αυτήν την εποχή τα φύλλα των στελεχών του έχουν πέσει λόγω του παγετού και έτσι η συγκομιδή του γίνεται ευκολότερη με μία συμβατική συλλεκτική μηχανή. Ως κυριότερες χρήσεις του φυτού θεωρούνται η παραγωγή χαρτοπολτού και δομικών υλικών, ωστόσο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για ενεργειακούς σκοπούς.

Στη Γαλλία, την Ιταλία και την Ελλάδα πραγματοποιούνται διάφορες μελέτες για την καλλιέργεια του κενάφ για την αξιολόγηση της απόδοσής του με διάφορες καλλιεργητικές μεθόδους. Σύμφωνα με πειραματικές μελέτες του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, οι αποδόσεις του κενάφ σε ξηρή βιομάζα κυμαίνονται από 0,7 έως 2,4 τόνους ανά στρέμμα, ανάλογα με την περιοχή, την πυκνότητα φύτευσης και τις επιμέρους ποικιλίες του φυτού .

Γλυκό σόργο

Το γλυκό σόργο είναι μονοετές C4 φυτό, με μεγάλη φωτοσυνθετική ικανότητα, υψηλές αποδόσεις σε βιομάζα, υψηλό ποσοστό σε διαλυτά σάκχαρα και κυτταρίνες, οι χαμηλές απαιτήσεις σε άρδευση και λίπανση και η μεγάλη ανθεκτικότητα σε υψηλές θερμοκρασίες, σε ξηρασία, σε υγρασία και σε αλατότητα.

Τα στελέχη του είναι πολύ χυμώδη και πλούσια σε σάκχαρα (9-13%). Οι κυριότερες χρήσεις του γλυκού σόργου είναι στον τομέα των μεταφορών για την παραγωγή βιοαιθανόλης, για την παραγωγή σιροπιού, καθώς και για άλλους ενεργειακούς σκοπούς.

Η καλλιέργεια του γλυκού σόργου πραγματοποιείται εκτεταμένα στην Ινδία, τη Νιγηρία, τις ΗΠΑ, το Σουδάν, την Κίνα και την Αργεντινή. Οι αποδόσεις του φυτού ποικίλουν ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής, το είδος του εδάφους, την άρδευση και τις καλλιεργητικές τεχνικές. Στην Ελλάδα έχουν εξεταστεί την τελευταία δεκαετία αρκετές ποικιλίες (Keller, Wray, Mn1500, κ.ά.). Σύμφωνα με πειραματικά δεδομένα του ΚΑΠΕ, η απόδοση σε χλωρή βιομάζα κυμαίνεται από 5,0 έως 8,0 τόνους ανά στρέμμα, ενώ η απόδοση σε βιοκαύσιμο κυμαίνεται από 500 έως 800 λίτρα ανά στρέμμα.

Ελαιοκράμβη

Η ελαιοκράμβη (Brassica spp..) είναι ετήσιο φυτό, κι ανήκει στη οικογένεια των Σταυρανθών ή Βρασσικίδων (Cruciferae or Brassicacae). Ο σπόρος του φυτού είναι μικρός και στρογγυλός και έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε λάδι (30-50%). Είναι ένα από τα σημαντικότερα ελαιοπαραγωγικά φυτά μαζί με τη σόγια, τον ηλίανθο και το φοίνικα. Μετά την εξαγωγή του ελαίου, τα υπολείμματά της (η λεγόμενη πίτα) χρησιμοποιούνται στην κτηνοτροφία καθώς έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη (10-45%). Αναλόγως της κλιματολογικές συνθήκες η καλλιέργεια μπορεί να είναι είτε χειμερινή είτε ανοιξιάτικη.

Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες ποικιλίες της ελαιοκράμβης είναι η Brassica napus L. και η Brassicxa carinata L.Braun. Η Brassica napus L. είναι διαδεδομένη στα εύκρατα δροσερά κλίματα. Αντίθετα, η Brassicxa carinata L.Braun, αιθιοπικής προέλευσης, με μεγάλη φυλλική επιφάνεια παρουσιάζει καλύτερη προσαρμοστικότητα σε μεσογειακά κλίματα και εδάφη, όπως το ελληνικό. Βάση πειραμάτων που έχουν διεξαχθεί (Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία), οι αποδόσεις της καλλιέργειας σε μεσογειακά κλίματα ανάλογα με την ποικιλία του φυτού, τις καλλιεργητικές τεχνικές και την περιοχή κυμαίνονται από 150 έως 300 κιλά ανά στρέμμα σε σπόρο, 300 έως 800 κιλά ανά στρέμμα σε ξηρή βιομάζα και από 43 έως 90 λίτρα ανά στρέμμα σε βιοκαύσιμο.

Οι κυριότερες χρήσεις της ελαιοκράμβης συνίστανται στην παραγωγή ελαίου, στην παραγωγή βιοκαυσίμων, όπως το βιοντίζελ και στην παραγωγή ενέργειας (ξηρή βιομάζα) .

                          Πολυετείς ενεργειακές καλλιέργειες

Οι κυριότερες πολυετείς γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες είναι το καλάμι (Arundo donax L.), ο μίσχανθος (Miscanthus x giganteus GREEF et DEU), το switchgrass (Panicum virgatum) και η αγριαγκινάρα (Cynara cardunculus L.).

Καλάμι

Το καλάμι ανήκει στα αγρωστώδη πολυετή φυτά με C3 φωτοσυνθετικό μηχανισμό. Είναι ένα πολύ δυναμικό φυτό που πολλαπλασιάζεται κυρίως με

ριζώματα, μπορεί όμως να πολλαπλασιαστεί και με μοσχεύματα. Ο βλαστός του είναι συμπαγής ή κοίλος, ξυλώδης και λυγίζει από τον αέρα, γεγονός που βοηθάει στη διασπορά των διαφόρων σπόρων του. Τα φύλλα του είναι μακριά ταινιοειδή και στο πάνω μέρος τους έχουν μία μακριά ταξιανθία. Έχει καλή προσαρμοστικότητα και μεγάλη ανθεκτικότητα σε διάφορα εδάφη και κλίματα, ωστόσο ευδοκιμεί καλύτερα σε περιοχές με μεγάλη περιεκτικότητα σε υγρασία (κοντά σε λίμνες ή ποτάμια). Κυριότερες χρήσεις του φυτού είναι η παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας, χαρτοπολτού, δομικών υλικών και άλλων ξύλινων κατασκευών.

Η συγκομιδή του καλαμιού σε μεσογειακά κλίματα πραγματοποιείται από το Νοέμβριο έως το τέλος του χειμώνα ανάλογα με την περιοχή. Η καλλιέργεια πραγματοποιείται στην Ελλάδα σε ικανοποιητικές αποδόσεις, καθώς βάση των πειραμάτων που έχουν διεξαχθεί, έχει εκτιμηθεί η απόδοση της σε ξηρή βιομάζα από 0,5 έως 3 τόνους ανά στρέμμα. Η θερμαντική του αξία είναι κατά μέσο όρο 18,6 MJ/kg ξηρής ουσίας και η περιεκτικότητα του σε τέφρα 6,9%. Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις το ενεργειακό δυναμικό του καλαμιού μπορεί να φτάσει τους 1,29 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου (ΤΙΠ) ανά στρέμμα και ανά έτος.

Μίσχανθος

Ο μίσχανθος (Miscanthus sinensis) είναι ένα πολυετές C4, ριζωματώδες φυτό, που κατάγεται από τις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας και καλλιεργείται ευρύτατα στην Ευρώπη, εδώ και πολλά χρόνια, σαν καλλωπιστικό φυτό. Ευδοκιμεί σε ένα μεγάλο εύρος εδαφών, από αμμώδη έως αργιλώδη και σε εδάφη πλούσια σε οργανική ουσία. Ο μίσχανθος πολλαπλασιάζεται με σπόρους, με ριζώματα ή και με μικροπολλαπλασιασμό φυταρίων. Έχει βαθύ ριζικό σύστημα (1-2 μέτρα), ύψος φυτείας έως 3 μέτρα και μπορεί να εκμεταλλεύεται το διαθέσιμο νερό ακόμα και σε βαθιά αμμώδη εδάφη. Η συγκομιδή του πραγματοποιείται από το Νοέμβριο έως το Μάρτιο, ανάλογα με την πιθανή χρήση (π.χ. για καύση βιομάζας συνιστάται η συγκομιδή να πραγματοποιείται την άνοιξη, καθώς η μειωμένη υγρασία του φυτού βελτιώνει τις συνθήκες της καύσης). Κυριότερες χρήσεις του φυτού είναι για κατασκευή δομικών υλικών και για παραγωγή ενέργειας (π.χ. μέσω καύσης).

Η θερμαντική αξία των στελεχών του μίσχανθου είναι κατά μέσο όρο 17,3 MJ/kg ξηρής ουσίας, ενώ η περιεκτικότητα των στελεχών του σε τέφρα είναι 1,64% επί του ξηρού βάρους. Η καλλιέργεια δεν απαιτεί μεγάλες ποσότητες λίπανσης, ούτε άρδευση, ωστόσο η χρήση της τελευταίας αυξάνει σημαντικά τις αποδόσεις. Σύμφωνα με πειράματα που έχουν διεξαχθεί από το ΚΑΠΕ, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, παρατηρείται μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα του φυτού στη Βόρεια Ελλάδα, ενώ οι αποδόσεις του κυμαίνονται από 0,8 έως 3 τόνους ανά στρέμμα και ανά έτος για τα πλήρως παραγωγικά έτη του και από 500 έως 750 κιλά ανά στρέμμα κατά το έτος εγκατάστασης του φυτού (1ο έτος).

Switchgrass

Το switchgrass είναι ένα πολυετές C4 φυτό, της οικογένειας των αγρωστωδών γνωστό κατά κύριο λόγο στον Καναδά και στις ΗΠΑ σαν χορτοδοτικό φυτό. Έχει βαθύ ριζικό σύστημα λεπτών ριζωμάτων που μπορεί να ξεπεράσει τα 3 μέτρα και σχηματίζει στελέχη διαμέτρου 10 χιλιοστών. Έχει χαμηλό κόστος εγκατάστασης καθ’ ότι πολλαπλασιάζεται με σπόρο και ευδοκιμεί σε μεγάλο εύρος εδαφών καθώς ανάλογα με την ποικιλία του φυτού (Alamo, Blackwell, CIR, Kanlow, Pangburn), μπορεί να προσαρμοστεί είτε σε ορεινές είτε σε πεδινές περιοχές. Η προετοιμασία του αγρού είναι παρόμοια με αυτή των παραδοσιακών ανοιξιάτικων καλλιεργειών, η εγκατάσταση του λαμβάνει χώρα το Μάιο, ενώ η άνθιση του πραγματοποιείται το καλοκαίρι (Ιούλιος – Αύγουστος). Οι κυριότερες χρήσεις του φυτού είναι η παραγωγή στερεών και υγρών καυσίμων, χαρτοπολτου και άλλων βιομηχανικών πρώτων υλών.

Το switchgrass έχει καλές αποδόσεις σε ξηρή βιομάζα από το πρώτο έτος της καλλιέργειας, οι οποίες κυμαίνονται από 0,7 έως 1,4 τόνους ανά στρέμμα και ανά έτος. Ωστόσο, βάση πειραμάτων, έχει παρατηρηθεί σημαντική αύξηση της απόδοσης σε καλλιέργειες που εφαρμόστηκε λίπανση (έως και 2,5 τόνους ξηρής βιομάζας). Για περαιτέρω αύξηση της απόδοσης απαιτείται και άρδευση, η οποία ωστόσο είναι χαμηλή μεταξύ 200 και 400mm ανάλογα με τις βροχοπτώσεις.

Αγριαγκινάρα

Η αγριαγκινάρα, είναι ένα πολυετές είδος αγκαθιού, που καλλιεργείται παραδοσιακά σε κάποιες περιοχές της μεσογειακής ζώνης. Είναι πολύ καλά προσαρμοσμένη στο ξηρό κλίμα των μεσογειακών χωρών, επειδή δε είναι χειμερινό φυτό δίνει το μέγιστο των αποδόσεων, ακόμη και χωρίς άρδευση, καθώς φτάνει στο μέγιστο της παραγωγής βιομάζας εκμεταλλευόμενη τις βροχοπτώσεις. Η σπορά της πραγματοποιείται το φθινόπωρο, ενώ αρχίζει να βλασταίνει με την έναρξη των φθινοπωρινών βροχών. Ο σπόρος της είναι παρόμοιος με αυτόν του σιταριού. Η αγριαγκινάρα αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια του χειμώνα σε μορφή ροζέτας και την άνοιξη παίρνει την τελική της μορφή, οπότε και αναπτύσσονται τα στελέχη της. Μετά τη συγκομιδή του φυτού που πραγματοποιείται τους καλοκαιρινούς μήνες, κυρίως Ιούλιο και Αύγουστο, αρχίζει ο νέος κύκλος ζωής του το φθινόπωρο.

 Η διάρκεια ζωής της είναι πάνω από 10 έτη (με μέσο όρο 15 έτη), ενώ σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να φτάνει και τα 18. Το συνολικό ύψος του φυτού μπορεί να ξεπεράσει τα 2 μέτρα.Το μεγάλο ριζικό σύστημα της αγριαγκινάρας της επιτρέπει να λαμβάνει νερό και θρεπτικά συστατικά από το έδαφος σε μεγάλα βάθη. Ως χειμερινή καλλιέργεια δεν απαιτεί υψηλές εισροές νερού, καθ’ ότι μπορεί να επιτυγχάνει μέγιστες αποδόσεις βιομάζας αξιοποιώντας μόνο τις βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα, αρκεί αυτές να βρίσκονται τουλάχιστον στα επίπεδα των 350 έως 400 mm ύψος ετησίως. Επιπλέον, η αγριαγκινάρα είναι ανθεκτική και στις χαμηλές θερμοκρασίες. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ο παγετός μπορεί να προκαλέσει σχισίματα στα φύλλα της ροζέτας, ωστόσο το φυτό μπορεί και παραμένει ζωντανό και επανέρχεται μετά την πάροδο του ψύχους.Η αναμενόμενη απόδοση της αγριαγκινάρας κυμαίνεται περίπου από 10 έως 35 τόνους ξηρής βιομάζας ανά εκτάριο (ha) και ανά έτος ή από 1 έως 3,5 τόνους ανά στρέμμα και ανά έτος (1 εκτάριο = 10 στρέμματα) με μέσο ετήσιο επίπεδο βροχόπτωσης 500 mm και μέση περιεκτικότητα σε υγρασία 10 έως 15%.

                             Δασικές ενεργειακές καλλιέργειες

Οι κυριότερες δασικές ενεργειακές καλλιέργειες είναι ο ευκάλυπτος (Eucalyptus globules Labill και Eucalyptus camaldulensis Dehnh) και η ψευδακακία (Robinia pseudoacacia L.)

Ευκάλυπτος

Ο ευκάλυπτος είναι ένα αείφυλλο και δενδρώδες φυτό που κατάγεται από την Αυστραλία, με μεγάλες ετήσιες αποδόσεις και υψηλή ανθεκτικότητα. Ηεγκατάσταση του λαμβάνει χώρα την άνοιξη και πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα άρριζα ή ριζοβολημένα. Έχει σχετικά μεγάλο κόστος εγκατάστασης λόγω του μεγάλου ύψους του φυτού (το οποίο φτάνει και τα 5 μέτρα) και της δυσκολίας στη συγκομιδή του με χρήση ειδικού εξοπλισμού. Ωστόσο το συνολικό κόστος παραγωγής δεν είναι υψηλό, καθώς από το δεύτερο έτος και μετά απαιτεί πολύ χαμηλές εισροές καλλιέργειας. Στα Μεσογειακά κλίματα, υπάρχουν δύο κυρίως χρησιμοποιούμενα είδη ευκαλύπτου: ο Eucalyptus globules και ο Eucalyptus camaldulensis. Στην Ελλάδα, συχνότερα εμφανιζόμενο είναι το πρώτο, όμως καταλληλότερο κρίνεται το δεύτερο είδος ευκαλύπτου, το οποίο παρουσιάζει μεγαλύτερες αποδόσεις σε βιομάζα και καλύτερη προσαρμοστικότητα στα διάφορα εδάφη. Οι αποδόσεις του κυμαίνονται από 2,5 έως 4 τόνους ξηρής βιομάζας ανά στρέμμα και ανά έτος (κυρίως μετά το 3ο έτος παραγωγής). Επιπλέον, το φυτό δεν απαιτεί άρδευση ή λίπανση καθ’ ότι αυτές δεν επηρεάζουν σημαντικά την παραγωγικότητά του. Κύριες χρήσεις του είναι η παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας και χαρτοπολτού, ενώ τα φύλλα μερικών ειδών ευκαλύπτου περιέχουν ένα έλαιο γνωστό και ως ευκαλυπτέλαιο που χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική

Ψευδακακία

Η ψευδακακία είναι ένα ψυχανθές, δενδρώδες φυτό που κατάγεται από τη βόρειο Αφρική και έχει καλή προσαρμοστικότητα, ταχεία ανάπτυξη σε πολλώνειδών εδάφη και μεγάλο ενεργειακό περιεχόμενο. Η εγκατάσταση της πραγματοποιείται την άνοιξη και αποτελείται από σπόρους δενδρυλίων με άρριζα ή ριζοβολημένα μοσχεύματα, ενώ το ύψος του φυτού φτάνει τα 4 μέτρα.

Η ψευδακακία θεωρείται ένα από τα πιο παραγωγικά ενεργειακά φυτά εξαιτίας της ταχύτατης ανάπτυξής της και της μεγάλης θερμαντικής της αξίας, η οποία εκτιμάται κατά μέσο όρο σε 19,44 MJ/kg. Οι αποδόσεις της, οι οποίες δεν επηρεάζονται από την άρδευση. κυμαίνονται από 1,7 έως 4 τόνους ξηρής βιομάζας ανά στρέμμα και ανά έτος, μετά τον τρίτο περίτροπο χρόνο. Τέλος οι κυριότερες χρήσεις της αφορούν τους τομείς της παραγωγής θερμότητας, ηλεκτρικής ενέργειας, πρώτων υλών χαρτοπολτού και μοριοσανίδων

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

Η ωσμωτική ενέργεια εξελίσσεται σε βασική ΑΠΕ με νέα τεχνολογία – Τεράστιες δυνατότητες

Το Νοέμβριο του 2009 η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού της Νορβηγίας, Statkraft, έθεσε σε λειτουργία μια πρωτότυπη μονάδα ωσμωτικής ενέργειας, που εκμεταλλεύεται τη μίξη θαλασσινού και γλυκού νερού.
Παρότι η ωσμωτική ενέργεια είναι μια καθαρή, ανανεώσιμη ενεργειακή πηγή, η εμπορική της εκμετάλλευση περιορίζεται από τη χαμηλή ισχύ παραγωγής των υπαρχουσών τεχνολογιών.
Η μονάδα της Statkraft είναι ισχύος 4 Κιλοβάτ.
Οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι ανακάλυψαν μια νέα μέθοδο εκμετάλλευσης της ωσμωτικής ενέργειας η οποία θα επιτρέψει την παραγωγή ισχύος 4 Κιλοβάτ από μια μεμβράνη ενός τετραγωνικού μέτρου: όσο δηλαδή ολόκληρο το εργοστάσιο της Statkraft.
Η συνολική ωσμωτική ενέργεια (ή κλίση αλατότητας, δηλαδή η τεχνολογία που εκμεταλλεύεται τις διαφορές ωσμωτικής πίεσης μεταξύ του αλμυρού και γλυκού νερού) έχει συνολικό δυναμικό στην περιοχή όπου δραστηριοποιείται η Statkraft της τάξης των 1600-1700 Τεραβάτ.
Στον σταθμό της Statkraft, η φυσική αλληλεπίδραση του γλυκού με το θαλασσινό νερό σε μια μεμβράνη, παράγει πίεση η οποία κινεί μια τουρμπίνα και παράγει ηλεκτρισμό. Ως εναλλακτική τεχνική υπάρχει η χρήση μιας μεμβράνης που επιτρέπει μόνο τη δίοδο των ιόντων για να παραχθεί ηλεκτρικό ρεύμα.
Στη μονάδα της Statkraft ακολουθείται η πρώτη μέθοδος με τη χρήση μιας μεμβράνης που παράγει 1 Βατ/τ.μ.
—Γάλλοι ερευνητές
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Claude Bernard της Λυόν στη Γαλλία υποστηρίζει ότι έχει αναπτύξει μια συσκευή 1000 φορές ισχυρότερη από το σύστημα των Νορβηγών, το οποίο θα καταστήσει την ώσμωση ως βασική πηγή ανανεώσιμης ενέργειας.
Η μέθοδος των ερευνητών χρησιμοποιεί τη δεύτερη μέθοδο και αποτελείται από μια αδιάβροχη και μονωτική μεμβράνη η οποία φέρει μια μοναδική τρύπα στη μέση στην οποία οι ερευνητές τοποθέτησαν έναν νανοσωλήνα νιτριδίου του βορίου με εξωτερική διάμετρο μερικών δεκάδων νανομέτρων.
Με αυτή τη μεμβράνη να διαχωρίζει δύο δεξαμενές, αλμυρού και γλυκού νερού, οι ερευνητές μέτρησαν το ηλεκτρικό ρεύμα που πέρναγε από την μεμβράνη μέσω δύο ηλεκτροδίων εμβαπτισμένων στα υγρά εκατέρωθεν του νανοσωλήνα.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συσκευή παρήγαγε ηλεκτρικό ρεύμα της τάξης του ενός Νανοαμπέρ, 1000 φορές περισσότερο από την απόδοση των συμβατικών τεχνολογιών ώσμωσης.
Σε μεγαλύτερη κλίμακα μια μεμβράνη με νανοσωλήνα βορίου επιφάνειας ενός τετραγωνικού μέτρου θα μπορούσε να παράξει 4 Κιλοβάτ ενέργειας ή 30 Μεγαβάτ ετησίως.
Οι ερευνητές πλέον επιχειρούν την παραγωγή ωσμωτικής ενέργειας σε μεγαλύτερη κλίμακα με τη χρήση εναλλακτικών υλικών.
Πηγή:EcoNews.gr